ต้นแบบการพัฒนาไฟฟ้าพลังงานน้ำขนาดเล็กเชิงบูรณาการ
อีกหนึ่งโครงการสร้างสรรค์ภายใต้โครงการเฉลิมพระเกียรติ “ลดโลกร้อน ถวายพ่อ” กระทรวงพลังงาน โดย กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) จับมือ บริษัท ผลิตไฟฟ้า จำกัด (มหาชน) หรือ เอ็กโก กรุ๊ป เปิดตัวโครงการ “หนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน” บ้านสันดินแดง อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีปลัดกระทรวงพลังงาน ให้เกียรติเป็นประธานในพิธีเปิดฯ ดร.พรชัย รุจิประภา ปลัดกระทรวงพลังงาน ในฐานะประธานในพิธี กล่าวว่า โครงการ “หนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน” บ้านสันดินแดง ภายใต้โครงการเฉลิมพระเกียรติ “ลดโลกร้อน ถวายพ่อ” ถือเป็นการต่อยอดจากรากฐานร่วมที่เรียกว่า “ความดี” ไม่ว่าจะเป็นจิตสำนึกในการหวงแหนและรักษาป่าให้คงความอุดมสมบูรณ์อย่างดีที่สุดของชุมชนบ้านสันดินแดง ปณิธานในการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำและสร้างสรรค์พลังงานเพื่อชีวิตของเอ็กโก กรุ๊ป เจตนารมณ์ในการพัฒนาพลังงานทดแทนอย่างยั่งยืนของ พพ. ตลอดจนจิตอาสาในการร่วมพัฒนาโครงการฯ ของทุกหน่วยงานในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่
“กล่าวได้ว่า โครงการ “หนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน” บ้านสันดินแดง เป็นต้นแบบการพัฒนาไฟฟ้าพลังงานน้ำขนาดเล็กในรูปแบบบูรณาการได้อย่างสมบูรณ์ กล่าวคือ สามารถเชื่อมโยงป่าไม้ ต้นน้ำ ชุมชน และพลังงาน ให้อยู่ร่วมกันบนวงล้อแห่งการพัฒนาเชิงอนุรักษ์และพอเพียง ซึ่งเป็นต้นทางสู่ความยั่งยืน ขณะเดียวกันสามารถผสานความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน ทั้งด้านนโยบาย องค์ความรู้ และศักยภาพของบุคลากร ในการเสริมสร้างชุมชนพึ่งพาตนเองตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ” ขณะที่นายสุเทพ เหลี่ยมศิริเจริญ รองอธิบดีกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน กล่าวว่า โครงการหนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน บ้านสันดินแดง นับเป็นส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาพลังงานทดแทน 15 ปี ระหว่างปี 2551-2565 ซึ่งมีเป้าหมายที่จะผลักดันให้เกิดการพัฒนาไฟฟ้าพลังน้ำขนาดเล็กและขนาดเล็กมากทั้งในระดับหมู่บ้านและชุมชน จำนวนทั้งสิ้น 324 เมกะวัตต์ ภายในปี 2565 นอกจากนี้ ยังเป็นส่วนหนึ่งของยังเป็นส่วนหนึ่งของโครงการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในปีมหามงคลแห่งการบรมราชาภิเษกปีที่ 60 และเฉลิมพระชนมพรรษา 84 พรรษา ภายใต้แนวคิด "ลดโลกร้อน ถวายพ่อ" ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างกระทรวงพลังงานและองค์กรด้านพลังงานชั้นนำของประเทศ โดยมีวัตถุประสงค์ที่จะร่วมกันสร้างแรงบันดาลใจให้กับคนไทยทั้งประเทศ ในการใช้พลังงานให้เกิดประโยชน์สูงสุด และพร้อมใจกันลดการผลิตก๊าซเรือนกระจกอันเป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะโลกร้อนด้วย “โครงการหนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน บ้านสันดินแดงนี้ จัดอยู่ในหมวดกิจกรรมด้านการพัฒนาพลังงานทดแทนของโครงการเฉลิมพระเกียรติ “ลดโลกร้อน ถวายพ่อ” ซึ่งสามารถช่วยลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซต์ได้ปีละ 255 ตัน อีกทั้งยังช่วยรักษาพื้นที่ป่าต้นน้ำได้ปีละมากกว่า 23,000 ไร่ จากการที่ชุมชนได้เห็นคุณค่าและคุณประโยชน์ของป่าและน้ำทั้งทางตรงและทางอ้อม ไม่ว่าจะเป็นการบริโภค อุปโภค การเกษตร รวมถึงเป็นต้นทางพลังงานไฟฟ้า” ด้านนายวินิจ แตงน้อย กรรมการผู้จัดการใหญ่ เอ็กโก กรุ๊ป เปิดเผยว่า การพัฒนาไฟฟ้าพลังงานต้นน้ำ ณ หมู่บ้านสันดิงแดง ดำเนินการบนพื้นฐานแนวคิดการอนุรักษ์และความพอเพียง และเป็นไปตามกรอบทัศนคติของเอ็กโก กรุ๊ปที่ว่า “ต้นทางดี จะก่อกำเนิดผลลัพธ์ปลายทางที่ดี” เริ่มตั้งแต่การก่อสร้างฝายโดยใช้วัสดุจากธรรมชาติ การวางท่อส่งน้ำโดยไม่ตัดต้นไม้แม้แต่ต้นเดียว การเลือกใช้วัสดุสำหรับการก่อสร้างอาคารไฟฟ้าพลังงานต้นน้ำ ขนาด 20 กิโลวัตต์ ที่กลมกลืนไปกับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ และการออกแบบทางออกท้ายน้ำ ที่ช่วยให้น้ำสามารถไหลย้อนกลับไปยังลำน้ำเดิม เอื้อประโยชน์ทางการเกษตรแก่ชุมชนต่อไป นอกจากนี้ ระบบสายส่งไฟฟ้า ยังใช้ต้นไม้ใหญ่สลับกับไม้ยืนต้นตาย แทนการใช้เสาคอนกรีต และยึดสายส่งด้วยลวดสลิงที่พร้อมขยายให้ใหญ่ขึ้น เพื่อรองรับการเจริญเติบโตของต้นไม้ ก่อนกระแสไฟฟ้าจะถูกส่งไปยังหลอดไฟประหยัดพลังงาน ซึ่งติดตั้งให้ตามบ้านจำนวนไม่เกิน 8 หลอดต่อหลังคาเรือน “หัวใจของความสำเร็จ คือ ความร่วมมือ ร่วมใจของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่การสำรวจศักยภาพน้ำและร่างโมเดลการพัฒนาโครงการพลังน้ำขนาดเล็กจาก พพ. ความรู้ด้านการผลิตไฟฟ้าแบบครบวงจรและร่วมดำเนินการในทุกขั้นตอนของพนักงานจิตอาสาเอ็กโก กรุ๊ป การให้คำแนะนำด้านการพัฒนาเชิงอนุรักษ์จากอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ การมีส่วนร่วมของนักศึกษาอาสาสมัครจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ด้านการปรับปรุงภูมิทัศน์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ด้านการเดินสายไฟเข้าบ้านเรือน และคณะสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ด้านการถ่ายทำสารคดีโทรทัศน์ ตลอดจนมูลนิธิไทยรักษ์ป่าที่ร่วมกับชุมชนกำหนดรูปแบบการบริหารจัดการไฟฟ้าของหมู่บ้านสันดินแดง”
“และสิ่งสำคัญที่สุดที่ช่วยให้การก้าวเข้ามาในหมู่บ้านสันดินแดงของทุกภาคส่วน เป็นที่มาของต้นกำเนิดหมู่บ้านต้นแบบพลังงานไฟฟ้าต้นน้ำที่มีความยั่งยืน คือ การเปิดรับและมีส่วนร่วมของชุมชนบ้านสันดินแดงในทุกขั้นตอนตั้งแต่ต้นจนถึงปลายทางของการพัฒนาโครงการฯ และความสำเร็จในวันนี้ยังเป็นจุดเริ่มต้นของการรักษาสมดุลของป่าไม้ ต้นน้ำ และวิถีชีวิตชุมชน ที่มีพลังงานเข้ามาเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีด้วย” นายวินิจกล่าวสรุปถึงที่มาความสำเร็จในการพัฒนาโครงการฯ ข้อมูลเพิ่มเติม
โครงการ “หนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน” เป็นโครงการที่มีเจตนารมณ์เพื่อสนองพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในเรื่องการรักษาพื้นที่ป่าต้นน้ำ สนับสนุนนโยบายภาครัฐในเรื่องการพัฒนาพลังงานทดแทน ตลอดจนสานต่อความมุ่งมั่นของเอ็กโก กรุ๊ป ในการเป็น ‘ผู้สร้างสรรค์พลังงาน...เพื่อชีวิต’ กระทรวงพลังงาน โดยกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน และเอ็กโก กรุ๊ป จึงได้ริเริ่มโครงการ ‘หนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน’ ขึ้น เพื่อพัฒนาพลังงานไฟฟ้าจากต้นน้ำ โดยมีเป้าหมายนำร่องในพื้นที่ป่าต้นน้ำ จำนวน 6 แห่ง ในระยะเวลา 3 ปี ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2553 ถึงเดือนมกราคม 2556 โดยในปี 2553 ได้ดำเนินการในพื้นที่ป่าต้นน้ำ จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 2 แห่ง ประกอบด้วย บ้านสันดินแดง อำเภอจอมทอง ในเขตอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ และบ้านโป่งสะแยน อำเภอแม่แจ่ม ซึ่งตั้งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติแม่แจ่ม หมู่บ้านสันดินแดง เป็นพื้นที่เป้าหมายแห่งแรกของโครงการฯ ซึ่งเป็นพื้นที่ ‘ป่าต้นน้ำ’ ที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์ มีแหล่งน้ำขนาดเล็กที่มีศักยภาพเพียงพอต่อการเป็นต้นทางในการผลิตกระแสไฟฟ้า อีกทั้งชุมชนที่อยู่อาศัยมีความเข้มแข็ง มีจิตอนุรักษ์ และเห็นคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติ จากศักยภาพของบ้านสันดินแดง จึงจุดประกายให้ พพ. และเอ็กโก กรุ๊ป เข้ามาดำเนินโครงการในพื้นที่ โดยมุ่งหวังให้พลังงานไฟฟ้าเป็นอีกหนึ่งกลไกที่ช่วยขับเคลื่อนให้ชุมชนเห็นคุณค่าและร่วมดูแล “ป่าต้นน้ำ” ต่อไป ซึ่งจะยังให้เกิดผลประโยชน์ร่วมของทุกภาคส่วนจากการรักษาป่าต้นน้ำของชุมชนด้วย
|